AKP İktidarı ve Ekonomi Değişimi

Ali Can POLAT

Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan, sık sık 90’lı yıllarla bugünü karşılaştırarak öncesi ve sonrasında alım gücü arasındaki farkı vurgulamaktadır. Ancak, Star Gazetesi’nin 13 Eylül 2000 tarihli manşeti, IMF’nin işçilere zam yapılmaması tavsiyesinin Başbakan Bülent Ecevit’i isyan ettirdiğini ortaya koymaktadır. Uluslararası Para Fonu, o dönem işçi refahını yeterli bulmamıştı ve bu durum tartışmalara yol açmıştı.

Star Gazetesi’nin manşetinde yer alan rapora göre; o dönem asgari ücretle çalışan bir işçi, sadece 1 saatte 2 dolar kazanabilmekteydi. Otomobil için 3.844 saat, ayakkabı için 14 saat ve buzdolabı için 153 saat gibi yüksek çalışma süreleri gerekmekteydi.

İşçilerin Alım Gücü ve Değişen Ekonomi

25 yıl sonra bugüne bakıldığında, SÖZCÜ’nün yaptığı karşılaştırmaya göre, şu anda asgari ücretli bir işçi saatlik 98.24 TL kazanmaktadır. Bu, o döneme göre daha iyi bir durumu ifade etmektedir. Şu an asgari ücretle çalışan bir işçi, 2 dolar kazanabilmek için 2 saatten fazla çalışmak durumundadır. Araba alabilmek için 11.214 saat, yerli bir buzdolabı için 265 saat ve ortalama bir ayakkabı için 20 saat çalışması gerekmektedir.

Ülkeyi krizlerle dolu bir dönemde yöneten DSP Başkanı Bülent Ecevit, Türkiye’nin AKP iktidarı öncesindeki son Başbakanı olarak tarihe geçmiştir.

Ekonomik Değişim ve Gelecek Beklentiler

2025 yılında Asgari Ücret Tespit Komisyonu tarafından belirlenen asgari ücrete yüzde 27 zam yapılmış ve saatlik ücret 124.78 TL’ye yükseltilmiştir. Ancak, işçiler bu zammı henüz alamamıştır. Varsayalım ki hiçbir şey zamlanmamış olsun, işçiler yine de 2 dolar kazanabilmek için 1 saat çalışmak zorunda kalacaklardır. Araba almak için 8.828 saat, buzdolabı almak için 208 saat ve ayakkabı almak için 16 saat çalışması gerekecektir.

Medyanın Görüşü ve Değişen Algı

Star Gazetesi’nin 13 Eylül 2000 tarihli haberinde, IMF’nin işçilere zam yapılmaması önerisine karşılık Ecevit’in isyan ettiği ve işçilerin zor durumunun vurgulandığı ‘hazin rapor’un önemine dikkat çekilmiştir.